Özetle: İşe iade davası açabilmek için iş yerinde en az 30 işçi çalışması, işçinin en az 6 ay kıdemli olması, belirsiz süreli sözleşmeyle çalışması ve feshin geçerli bir nedene dayanmaması gerekir. Fesih bildiriminden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır.
Kimler İşe İade Davası Açabilir?
İş güvencesinden yararlanmak için: (1) iş yerinde en az 30 işçi çalışmalı, (2) işçinin en az 6 aylık kıdemi bulunmalı, (3) belirsiz süreli iş sözleşmesi olmalı, (4) işçi, işveren vekili konumunda olmamalıdır. Bu şartları taşıyan işçinin sözleşmesi ancak geçerli bir nedenle feshedilebilir.
Geçerli Neden – Haklı Neden Ayrımı
Geçerli neden; işçinin yeterliliğinden, davranışlarından veya işletme gereklerinden kaynaklanan, iş ilişkisinin sürdürülmesini işveren açısından beklenemez kılan sebeplerdir. Haklı neden ise derhâl fesih imkânı veren daha ağır ihlallerdir. Fesih bildirimi yazılı olmalı ve sebep açık biçimde belirtilmelidir; davranış veya yeterlilik nedenli fesihlerde işçinin savunması alınmalıdır.
Süreler ve Arabuluculuk
İşçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurmalıdır; bu süre hak düşürücüdür. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlenmesinden itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır.
Davanın Sonuçları
Mahkeme feshi geçersiz bulursa; işçi, kararın kesinleşmesinden itibaren 10 iş günü içinde işverene başvurarak işe başlatılmasını talep eder. İşveren işçiyi 1 ay içinde işe başlatmazsa; 4 ila 8 aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı ile en çok 4 aya kadar boşta geçen süre ücretini ödemek zorunda kalır.
Pratik Öneriler
Fesih bildirimini ve tebliğ tarihini belgeleyin, savunma tutanaklarının birer örneğini saklayın ve süre kaçırmamak için fesihten hemen sonra hukuki destek alın. İşverenler içinse; fesih sürecinin usulüne uygun belgelenmesi, davanın kaderini belirleyen en önemli unsurdur.